Pyetje:A lejohet falja e namazit të xhenazes pa pasur abdes?

HomeUncategorized

Pyetje:A lejohet falja e namazit të xhenazes pa pasur abdes?

Dije lexues i nderuar, Allahu më forcoftë mua dhe ty në këtë fe, se namazi nuk saktësohet pa qenë i pastër (me abdes). Për këtë ekziston ko

Pyetje:A është mungesë imani frika nga njerëzit?
Shenjat e mëdha të Kiametit [HUTBE]!
Mos lejo që imani yt të vihet në pikëpyetje!

Dije lexues i nderuar, Allahu më forcoftë mua dhe ty në këtë fe, se namazi nuk saktësohet pa qenë i pastër (me abdes).

PĂ«r kĂ«tĂ« ekziston konsensus mes dijetarĂ«ve (Allahu i mĂ«shiroftĂ«!). Baza e kĂ«tij konsensusi Ă«shtĂ« fjala e Allahut tĂ« MadhĂ«ruar: “O besimtarĂ«! Kur tĂ« ngriheni pĂ«r tĂ« falur namaz,[1] lani fytyrĂ«n dhe duart deri nĂ« bĂ«rryla, fĂ«rkoni kokĂ«n me dorĂ« tĂ« lagĂ«t dhe lani kĂ«mbĂ«t deri nĂ« nyje.[2] E nĂ«se jeni tĂ« papastĂ«r (xhunub), pastrohuni (duke u larĂ« krejtĂ«sisht), por nĂ« qoftĂ« se jeni tĂ« sĂ«murĂ«, ose gjendeni nĂ« udhĂ«tim, ose ndonjĂ«ri nga ju vjen pas kryerjes sĂ« nevojĂ«s natyrore, apo keni pasur marrĂ«dhĂ«nie me bashkĂ«shortet e nuk gjeni ujĂ«, atĂ«herĂ« synoni diçka tĂ« sheshtĂ« e tĂ« pastĂ«r qĂ« gjendet mbi tokĂ« dhe fĂ«rkoni fytyrat e duart tuaja me tĂ«.[3] Allahu nuk dĂ«shiron t’ju ngarkojĂ« ndonjĂ« vĂ«shtirĂ«si,[4] por dĂ«shiron t’ju pastrojĂ« dhe t’i plotĂ«sojĂ« dhuntitĂ« e Tij ndaj jush, qĂ« tĂ« jeni falĂ«nderues (tĂ« Tij).”[5]

Dhe fjala e tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Alalhut sal-lAllahu alejhi ue sel-lem: “Allahu nuk e pranon namazin pa qenĂ« i pastĂ«r (me abdes).”[6]

Por ata (dijetarët) janë në kundërshtim për atë se: A është kusht abdesi për faljen e namazit të xhenazes? Në lidhje me këtë ata kanë dy mendime:

Mendimi i parë: Pastërtia (abdesi) është kusht për faljen e namazit të xhenazes.

Kjo Ă«shtĂ« fjala e xhumhurit (shumicĂ«s) nga selefĂ«t dhe tĂ« mĂ«vonshmit (khalefĂ«t). IbĂ«n Abdulberr (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) thotĂ«: “Ky Ă«shtĂ« konsensusi i dijetarĂ«ve prej selefĂ«ve dhe tĂ« mĂ«vonshmit pĂ«rveç Esh Shabiu-t.”[7]

IbĂ«n Hazmi (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) thotĂ«: “Abdesi Ă«shtĂ« farz (obligim) dhe namazi nuk Ă«shtĂ« i saktĂ« vetĂ«m se me tĂ«, pĂ«r atĂ« qĂ« gjen ujĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« ka konsensus dhe askush nuk ka kundĂ«rshtuar.”[8]

Kjo pĂ«rfshin tĂ« gjitha namazet: ato farze dhe nafile (vullnetare). Ky Ă«shtĂ« medh’hebi hanefi,[9] malikij,[10] shafij,[11] hanbeli[12] dhe dhahirij.[13]

Mendimi i dytĂ«: PastĂ«rtia (abdesi) nuk Ă«shtĂ« kusht pĂ«r namazin e xhenazes. Me kĂ«tĂ« fjalĂ« Ă«shtĂ« veçuar Esh Sha’bij (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!). E ka pĂ«rmendur IbĂ«n Rushdi[14] (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) fjalĂ«n e Esh Shabiu-t dhe e ka cilĂ«suar si ‘shadh’ [15] duke thĂ«nĂ«: “Nuk janĂ« kundĂ«rshtuar dijetarĂ«t nĂ« lidhje me atĂ« se: pastĂ«rtia Ă«shtĂ« kusht pĂ«r tĂ« gjitha namazet, pĂ«rveç namazit tĂ« xhenazes dhe sexhdes sĂ« leximit. PĂ«r kĂ«to tĂ« dyja[16] ka kundĂ«rshtim, por ai Ă«shtĂ« shadh (sh.r: qĂ« nuk ia hedhim shikimin si mendim, pĂ«r shkak se Ă«shtĂ« shumĂ« i dobĂ«t, dhe Ă«shtĂ« i veçuar, pĂ«rballĂ« morisĂ« sĂ« madhe tĂ« dijetarĂ«ve qĂ« kanĂ« mendim tĂ« kundĂ«rt me tĂ«, dhe nuk ndikon nĂ« prishjen e asaj qĂ« quhet “ixhma”, unanimitet)”

Po ashtu fjalĂ«n e Esh Shabij e ka pĂ«rmendur IbĂ«n Abdullber dhe e ka cilĂ«suar ‘shadh’ duke thĂ«nĂ«: “Ky Ă«shtĂ« konsensusi i dijetarĂ«ve prej selefĂ«ve dhe tĂ« mĂ«vonshmĂ«ve, pĂ«rveç Sha’biu-t. Ai e ka lejuar faljen e namazit tĂ« xhenazes pa abdes.”[17]

Argumentet e grupit të parë:

Janë argumentuar për atë se pastërtia është kusht për saktësinë e namazit me argumentet e mëposhtme:

Fjala e Allahut tĂ« MadhĂ«ruar: “O besimtarĂ«! Kur tĂ« ngriheni pĂ«r tĂ« falur namaz,[18] lani fytyrat dhe duart tuaja deri nĂ« bĂ«rryla, fĂ«rkoni kokat tuaja (me dorĂ« tĂ« lagĂ«t) dhe lani kĂ«mbĂ«t deri nĂ« nyje.”[19] El Maide, 6.
Pika e argumentim: Allahu në këtë ajet urdhëron çdo kënd që ngrihet për faljen e namazit që të marrë abdes.

Fjala e Profetit sal-lAllahu alejhi ue sel-lem: “Allahu nuk e pranon namazin e atij njeriu i cili e prish abdesin e tij, derisa tĂ« marrĂ« pĂ«rsĂ«ri.”[20]
Transmetohet nga Nafiu nga IbĂ«n Umeri – radijAllahu anhuma – se ai thoshte: “Nuk e fal namazin e xhenazes veçse ai qĂ« Ă«shtĂ« i pastĂ«r.”[21]
Konsensusi se namazi i xhenazes nuk falet vetëm se në drejtim të kibles.[22]
Pika e argumentimit: Nëse namazi i xhenazes do të ishte thjesht dua, atëherë nuk do të ishte kusht drejtimi nga kibla. Por ai është namaz, dhe si i tillë ka të njëjtat kushte që kanë edhe namazet e tjera.

Argumentet e grupit të dytë:

Kush ka transmetuar fjalën e Esh Shabiu-t nuk përmend ndonjë argument nga Kurani dhe as nga Suneti autentik, por kanë transmetuar vetëm pretendimin se namazi i xhenazes është kërkim falje dhe lutje për të vdekurin, e si rrjedhojë për të nuk është kusht abdesi.[23]

IbĂ«n Abdullberri (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) duke kundĂ«rshtuar fjalĂ«n e Esh Shabiu-t, ndĂ«r tĂ« tjera thotĂ«: “DijetarĂ«t janĂ« nĂ« konsensus se namazi i xhenazes nuk falet vetĂ«m se nĂ« drejtim tĂ« kibles. E nĂ«se ajo do tĂ« ishte vetĂ«m dua ashtu siç mendon Sha’biu, atĂ«herĂ« do tĂ« ishte e lejuar tĂ« falej dhe nĂ« drejtim tjetĂ«r pĂ«rveç kibles. Por derisa nĂ« tĂ« pĂ«rfshihen tekbiri dhe drejtimi nga kibla, atĂ«herĂ« nga kjo mĂ«sohet se ai Ă«shtĂ« namaz. E nuk ka namaz vetĂ«m se duke qenĂ« me abdes.”[24]

Konkluzioni:

Fjala mĂ« e saktĂ« nĂ« kĂ«tĂ« çështje Ă«shtĂ« ajo e grupit tĂ« parĂ«, tĂ« cilĂ«t thonĂ« se pastĂ«rtia Ă«shtĂ« kusht pĂ«r faljen e namazit tĂ« xhenazes. Ngase nuk Ă«shtĂ« transmetuar nga i DĂ«rguari i Allahut sal-lAllahu alejhi ue sel-lem dhe as nga sahabĂ«t – radijAllahu anhum – se ata e kanĂ« falur namazin e xhenazes pa abdes. Allahu e di mĂ« sĂ« miri!

Mblodhi dhe përktheu: Unejs Sheme

[1] Kur të ngriheni për të falur namaz, qoftë të detyrueshëm (pesë namazet e ditës dhe natës), vullnetar apo namazin e xhenazes, duke qenë se nuk e keni pastërtinë e vogël (abdesin) por keni vetëm të madhen (guslin), atëherë merrni abdes në mënyrën e përshkruar në vijim të ajetit.

[2] Ajeti rendit pjesët e trupit që duhen larë gjatë pastrimit të posaçëm (abdes) për të falur namaz, kurse tradita profetike sqaron në hollësi mënyrën e marrjes së abdesit, duke filluar me larjen e duarve së pari, pastaj me shpëlarjen e gojës dhe të hundës, të cilat përfshihen në fytyrë, pastaj me larjen e fytyrës, pastaj me larjen e parakrahëve deri në bërryla duke filluar me të djathtin, të gjitha këto duke i larë nga tre herë. Pastaj fërkon kokën me njërën ose me të dyja duart e lagëta dhe në fund lan këmbët deri në kyçe duke filluar me larjen e këmbës së djathtë pastaj të së majtës.

[3] Nga mĂ«shira e Allahut pĂ«r robĂ«t e Tij, ua ka lehtĂ«suar atyre praktikimin e fesĂ« dhe kryerjen e obligimeve tĂ« tyre fetare. Kjo vĂ«rehet edhe nĂ« kĂ«tĂ« ajet, ku Allahu i lejon besimtarĂ«ve qĂ« tĂ« pĂ«rdorin dheun e pastĂ«r pĂ«r pastrim simbolik, nĂ« vend tĂ« larjes sĂ« trupit (guslit) dhe abdesit, kur ngrihen pĂ«r t’u falur dhe nuk gjejnĂ« ujĂ« pĂ«r t’u pastruar. Ky pastrim simbolik quhet “Tejemmum” dhe bĂ«het thjesht duke fĂ«rkuar shuplakat e duarve mbi dhe tĂ« pastĂ«r dhe pastaj me to tĂ« fĂ«rkohet fytyra dhe pastaj duart me njĂ«ra-tjetrĂ«n, deri nĂ« kyçe. Marrja e Tejemumit nĂ« vend tĂ« guslit apo abdesit lejohet vetĂ«m nĂ« rast sĂ«mundje, gjatĂ« sĂ« cilĂ«s pĂ«rdorimi i ujit do e pĂ«rkeqĂ«sonte atĂ«, si dhe nĂ« rast se gjendesh nĂ« udhĂ«tim e sipĂ«r dhe nuk gjen ujĂ«, apo uji qĂ« tĂ« ndodhet Ă«shtĂ« i mjaftueshĂ«m vetĂ«m pĂ«r tĂ« pirĂ« gjatĂ« udhĂ«timit.

[4] Me urdhrin për pastrim të përgjithshëm të trupit (gusël) apo të pjesshëm (abdes), prandaj edhe ua ka bërë këto lehtësime në kryerjen e obligimeve fetare, duke marrë në konsideratë gjendjen tuaj.

[5] El Maide, 6.

[6] Transmetuesi i hadithi Ă«shtĂ« IbĂ«n Umeri radijAllahu anhu. E transmeton imam Muslimi nĂ« kapitullin “Et Tahara” nĂ« temĂ«n “Uxhub taharah lissalati” (me El Minhaxh shpjegimi imam Neveviut Sahihut te Muslimit) (3/98). Hadithi Ă«shtĂ« mutefekun alejhi prej transmetimit nga Ebu Hurejra radijAllahu anhu.

[7] “El Istidhkar” vĂ«ll. 8 shih “El Ifsah” (1/245).

[8] “El Muhala” (1/130_.

[9] “Fet’hul kadir” (1/179). Disa prej hanefive e kanĂ« lejuar faljen e namazit tĂ« xhenazes me tejemum nĂ«se personi frikĂ«sohet nga mos falja dot e namazit tĂ« xhenazes. Ky gjykim pĂ«rshin si imamin ashtu dhe xhematin. Transmetohet nga El Hasen nga Ebu Hanifja (Allahu i mĂ«shiroftĂ« tĂ« dy ata!) se ka thĂ«nĂ«: “Nuk i lejohet imamit qĂ« ta fal namazin e xhenazes me tejemum nĂ« qytet (pranĂ« vendbanimeve).” Isai (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) ka thĂ«nĂ«: “Kjo Ă«shtĂ« e sakta.” “El Mubsut” (2/127). “Bedaius Sanai” (1/742).

[10] “Neuadirah uez Zijadat” (1/638).

[11] “El Ummu” (2/155), “El Mugni el Muhtaxh” (2/26), El Hauij” (1/110) etj.

[12] “El Mugnij” (3/420) dhe “El Insaf” (2/500).

[13] “El Muhala” (1/130).

[14] “Bidajetul Muxhtehid” (1/466) dhe (1/83).

[15] Ai që veçohet nga dijetarët e tjerë duke mos pasur argument të saktë.

“Çdokush qĂ« kundĂ«rshton tĂ« saktĂ«n nĂ« lidhje me ndonjĂ« çështje ai Ă«shtĂ« shadh.” IbĂ«n Hazmi (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) “El Ahkam” vĂ«ll. 5

[16] Namazin e xhenazes dhe të sexhdes së leximit.

[17] “El Istidhkar” (8/284).

[18] Kur të ngriheni për të falur namaz, qoftë të detyrueshëm (pesë namazet e ditës dhe natës), vullnetar apo namazin e xhenazes, duke qenë se nuk e keni pastërtinë e vogël (abdesin) por keni vetëm të madhen (guslin), atëherë merrni abdes në mënyrën e përshkruar në vijim të ajetit.

[19] Ajeti rendit pjesët e trupit që duhen larë gjatë pastrimit të posaçëm (abdes) për të falur namaz, kurse tradita profetike sqaron në hollësi mënyrën e marrjes së abdesit, duke filluar me larjen e duarve së pari, pastaj me shpëlarjen e gojës dhe të hundës, të cilat përfshihen në fytyrë, pastaj me larjen e fytyrës, pastaj me larjen e parakrahëve deri në bërryla duke filluar me të djathtin, të gjitha këto duke i larë nga tre herë. Pastaj fërkon kokën me njërën ose me të dyja duart e lagëta dhe në fund lan këmbët deri në kyçe duke filluar me larjen e këmbës së djathtë pastaj të së majtës.
Dije lexues i nderuar, Allahu mĂ« forcoftĂ« mua dhe ty nĂ« kĂ«tĂ« fe, se namazi nuk saktĂ«sohet pa qenĂ« i pastĂ«r (me abdes). PĂ«r kĂ«tĂ« ekziston konsensus mes dijetarĂ«ve (Allahu i mĂ«shiroftĂ«!). Baza e kĂ«tij konsensusi Ă«shtĂ« fjala e Allahut tĂ« MadhĂ«ruar: “O besimtarĂ«! Kur tĂ« ngriheni pĂ«r tĂ« falur namaz,[1] lani fytyrĂ«n dhe duart deri nĂ« bĂ«rryla, fĂ«rkoni kokĂ«n me dorĂ« tĂ« lagĂ«t dhe lani kĂ«mbĂ«t deri nĂ« nyje.[2] E nĂ«se jeni tĂ« papastĂ«r (xhunub), pastrohuni (duke u larĂ« krejtĂ«sisht), por nĂ« qoftĂ« se jeni tĂ« sĂ«murĂ«, ose gjendeni nĂ« udhĂ«tim, ose ndonjĂ«ri nga ju vjen pas kryerjes sĂ« nevojĂ«s natyrore, apo keni pasur marrĂ«dhĂ«nie me bashkĂ«shortet e nuk gjeni ujĂ«, atĂ«herĂ« synoni diçka tĂ« sheshtĂ« e tĂ« pastĂ«r qĂ« gjendet mbi tokĂ« dhe fĂ«rkoni fytyrat e duart tuaja me tĂ«.[3] Allahu nuk dĂ«shiron t’ju ngarkojĂ« ndonjĂ« vĂ«shtirĂ«si,[4] por dĂ«shiron t’ju pastrojĂ« dhe t’i plotĂ«sojĂ« dhuntitĂ« e Tij ndaj jush, qĂ« tĂ« jeni falĂ«nderues (tĂ« Tij).”[5]

Dhe fjala e tĂ« DĂ«rguarit tĂ« Alalhut sal-lAllahu alejhi ue sel-lem: “Allahu nuk e pranon namazin pa qenĂ« i pastĂ«r (me abdes).”[6]

Por ata (dijetarët) janë në kundërshtim për atë se: A është kusht abdesi për faljen e namazit të xhenazes? Në lidhje me këtë ata kanë dy mendime:

Mendimi i parë: Pastërtia (abdesi) është kusht për faljen e namazit të xhenazes.

Kjo Ă«shtĂ« fjala e xhumhurit (shumicĂ«s) nga selefĂ«t dhe tĂ« mĂ«vonshmit (khalefĂ«t). IbĂ«n Abdulberr (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) thotĂ«: “Ky Ă«shtĂ« konsensusi i dijetarĂ«ve prej selefĂ«ve dhe tĂ« mĂ«vonshmit pĂ«rveç Esh Shabiu-t.”[7]

IbĂ«n Hazmi (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) thotĂ«: “Abdesi Ă«shtĂ« farz (obligim) dhe namazi nuk Ă«shtĂ« i saktĂ« vetĂ«m se me tĂ«, pĂ«r atĂ« qĂ« gjen ujĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« ka konsensus dhe askush nuk ka kundĂ«rshtuar.”[8]

Kjo pĂ«rfshin tĂ« gjitha namazet: ato farze dhe nafile (vullnetare). Ky Ă«shtĂ« medh’hebi hanefi,[9] malikij,[10] shafij,[11] hanbeli[12] dhe dhahirij.[13]

Mendimi i dytĂ«: PastĂ«rtia (abdesi) nuk Ă«shtĂ« kusht pĂ«r namazin e xhenazes. Me kĂ«tĂ« fjalĂ« Ă«shtĂ« veçuar Esh Sha’bij (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!). E ka pĂ«rmendur IbĂ«n Rushdi[14] (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) fjalĂ«n e Esh Shabiu-t dhe e ka cilĂ«suar si ‘shadh’ [15] duke thĂ«nĂ«: “Nuk janĂ« kundĂ«rshtuar dijetarĂ«t nĂ« lidhje me atĂ« se: pastĂ«rtia Ă«shtĂ« kusht pĂ«r tĂ« gjitha namazet, pĂ«rveç namazit tĂ« xhenazes dhe sexhdes sĂ« leximit. PĂ«r kĂ«to tĂ« dyja[16] ka kundĂ«rshtim, por ai Ă«shtĂ« shadh (sh.r: qĂ« nuk ia hedhim shikimin si mendim, pĂ«r shkak se Ă«shtĂ« shumĂ« i dobĂ«t, dhe Ă«shtĂ« i veçuar, pĂ«rballĂ« morisĂ« sĂ« madhe tĂ« dijetarĂ«ve qĂ« kanĂ« mendim tĂ« kundĂ«rt me tĂ«, dhe nuk ndikon nĂ« prishjen e asaj qĂ« quhet “ixhma”, unanimitet)”

Po ashtu fjalĂ«n e Esh Shabij e ka pĂ«rmendur IbĂ«n Abdullber dhe e ka cilĂ«suar ‘shadh’ duke thĂ«nĂ«: “Ky Ă«shtĂ« konsensusi i dijetarĂ«ve prej selefĂ«ve dhe tĂ« mĂ«vonshmĂ«ve, pĂ«rveç Sha’biu-t. Ai e ka lejuar faljen e namazit tĂ« xhenazes pa abdes.”[17]

Argumentet e grupit të parë:

Janë argumentuar për atë se pastërtia është kusht për saktësinë e namazit me argumentet e mëposhtme:

Fjala e Allahut tĂ« MadhĂ«ruar: “O besimtarĂ«! Kur tĂ« ngriheni pĂ«r tĂ« falur namaz,[18] lani fytyrat dhe duart tuaja deri nĂ« bĂ«rryla, fĂ«rkoni kokat tuaja (me dorĂ« tĂ« lagĂ«t) dhe lani kĂ«mbĂ«t deri nĂ« nyje.”[19] El Maide, 6.
Pika e argumentim: Allahu në këtë ajet urdhëron çdo kënd që ngrihet për faljen e namazit që të marrë abdes.

Fjala e Profetit sal-lAllahu alejhi ue sel-lem: “Allahu nuk e pranon namazin e atij njeriu i cili e prish abdesin e tij, derisa tĂ« marrĂ« pĂ«rsĂ«ri.”[20]
Transmetohet nga Nafiu nga IbĂ«n Umeri – radijAllahu anhuma – se ai thoshte: “Nuk e fal namazin e xhenazes veçse ai qĂ« Ă«shtĂ« i pastĂ«r.”[21]
Konsensusi se namazi i xhenazes nuk falet vetëm se në drejtim të kibles.[22]
Pika e argumentimit: Nëse namazi i xhenazes do të ishte thjesht dua, atëherë nuk do të ishte kusht drejtimi nga kibla. Por ai është namaz, dhe si i tillë ka të njëjtat kushte që kanë edhe namazet e tjera.

Argumentet e grupit të dytë:

Kush ka transmetuar fjalën e Esh Shabiu-t nuk përmend ndonjë argument nga Kurani dhe as nga Suneti autentik, por kanë transmetuar vetëm pretendimin se namazi i xhenazes është kërkim falje dhe lutje për të vdekurin, e si rrjedhojë për të nuk është kusht abdesi.[23]

IbĂ«n Abdullberri (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) duke kundĂ«rshtuar fjalĂ«n e Esh Shabiu-t, ndĂ«r tĂ« tjera thotĂ«: “DijetarĂ«t janĂ« nĂ« konsensus se namazi i xhenazes nuk falet vetĂ«m se nĂ« drejtim tĂ« kibles. E nĂ«se ajo do tĂ« ishte vetĂ«m dua ashtu siç mendon Sha’biu, atĂ«herĂ« do tĂ« ishte e lejuar tĂ« falej dhe nĂ« drejtim tjetĂ«r pĂ«rveç kibles. Por derisa nĂ« tĂ« pĂ«rfshihen tekbiri dhe drejtimi nga kibla, atĂ«herĂ« nga kjo mĂ«sohet se ai Ă«shtĂ« namaz. E nuk ka namaz vetĂ«m se duke qenĂ« me abdes.”[24]

Konkluzioni:

Fjala mĂ« e saktĂ« nĂ« kĂ«tĂ« çështje Ă«shtĂ« ajo e grupit tĂ« parĂ«, tĂ« cilĂ«t thonĂ« se pastĂ«rtia Ă«shtĂ« kusht pĂ«r faljen e namazit tĂ« xhenazes. Ngase nuk Ă«shtĂ« transmetuar nga i DĂ«rguari i Allahut sal-lAllahu alejhi ue sel-lem dhe as nga sahabĂ«t – radijAllahu anhum – se ata e kanĂ« falur namazin e xhenazes pa abdes. Allahu e di mĂ« sĂ« miri!

Mblodhi dhe përktheu: Unejs Sheme

[1] Kur të ngriheni për të falur namaz, qoftë të detyrueshëm (pesë namazet e ditës dhe natës), vullnetar apo namazin e xhenazes, duke qenë se nuk e keni pastërtinë e vogël (abdesin) por keni vetëm të madhen (guslin), atëherë merrni abdes në mënyrën e përshkruar në vijim të ajetit.

[2] Ajeti rendit pjesët e trupit që duhen larë gjatë pastrimit të posaçëm (abdes) për të falur namaz, kurse tradita profetike sqaron në hollësi mënyrën e marrjes së abdesit, duke filluar me larjen e duarve së pari, pastaj me shpëlarjen e gojës dhe të hundës, të cilat përfshihen në fytyrë, pastaj me larjen e fytyrës, pastaj me larjen e parakrahëve deri në bërryla duke filluar me të djathtin, të gjitha këto duke i larë nga tre herë. Pastaj fërkon kokën me njërën ose me të dyja duart e lagëta dhe në fund lan këmbët deri në kyçe duke filluar me larjen e këmbës së djathtë pastaj të së majtës.

[3] Nga mĂ«shira e Allahut pĂ«r robĂ«t e Tij, ua ka lehtĂ«suar atyre praktikimin e fesĂ« dhe kryerjen e obligimeve tĂ« tyre fetare. Kjo vĂ«rehet edhe nĂ« kĂ«tĂ« ajet, ku Allahu i lejon besimtarĂ«ve qĂ« tĂ« pĂ«rdorin dheun e pastĂ«r pĂ«r pastrim simbolik, nĂ« vend tĂ« larjes sĂ« trupit (guslit) dhe abdesit, kur ngrihen pĂ«r t’u falur dhe nuk gjejnĂ« ujĂ« pĂ«r t’u pastruar. Ky pastrim simbolik quhet “Tejemmum” dhe bĂ«het thjesht duke fĂ«rkuar shuplakat e duarve mbi dhe tĂ« pastĂ«r dhe pastaj me to tĂ« fĂ«rkohet fytyra dhe pastaj duart me njĂ«ra-tjetrĂ«n, deri nĂ« kyçe. Marrja e Tejemumit nĂ« vend tĂ« guslit apo abdesit lejohet vetĂ«m nĂ« rast sĂ«mundje, gjatĂ« sĂ« cilĂ«s pĂ«rdorimi i ujit do e pĂ«rkeqĂ«sonte atĂ«, si dhe nĂ« rast se gjendesh nĂ« udhĂ«tim e sipĂ«r dhe nuk gjen ujĂ«, apo uji qĂ« tĂ« ndodhet Ă«shtĂ« i mjaftueshĂ«m vetĂ«m pĂ«r tĂ« pirĂ« gjatĂ« udhĂ«timit.

[4] Me urdhrin për pastrim të përgjithshëm të trupit (gusël) apo të pjesshëm (abdes), prandaj edhe ua ka bërë këto lehtësime në kryerjen e obligimeve fetare, duke marrë në konsideratë gjendjen tuaj.

[5] El Maide, 6.

[6] Transmetuesi i hadithi Ă«shtĂ« IbĂ«n Umeri radijAllahu anhu. E transmeton imam Muslimi nĂ« kapitullin “Et Tahara” nĂ« temĂ«n “Uxhub taharah lissalati” (me El Minhaxh shpjegimi imam Neveviut Sahihut te Muslimit) (3/98). Hadithi Ă«shtĂ« mutefekun alejhi prej transmetimit nga Ebu Hurejra radijAllahu anhu.

[7] “El Istidhkar” vĂ«ll. 8 shih “El Ifsah” (1/245).

[8] “El Muhala” (1/130_.

[9] “Fet’hul kadir” (1/179). Disa prej hanefive e kanĂ« lejuar faljen e namazit tĂ« xhenazes me tejemum nĂ«se personi frikĂ«sohet nga mos falja dot e namazit tĂ« xhenazes. Ky gjykim pĂ«rshin si imamin ashtu dhe xhematin. Transmetohet nga El Hasen nga Ebu Hanifja (Allahu i mĂ«shiroftĂ« tĂ« dy ata!) se ka thĂ«nĂ«: “Nuk i lejohet imamit qĂ« ta fal namazin e xhenazes me tejemum nĂ« qytet (pranĂ« vendbanimeve).” Isai (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) ka thĂ«nĂ«: “Kjo Ă«shtĂ« e sakta.” “El Mubsut” (2/127). “Bedaius Sanai” (1/742).

[10] “Neuadirah uez Zijadat” (1/638).

[11] “El Ummu” (2/155), “El Mugni el Muhtaxh” (2/26), El Hauij” (1/110) etj.

[12] “El Mugnij” (3/420) dhe “El Insaf” (2/500).

[13] “El Muhala” (1/130).

[14] “Bidajetul Muxhtehid” (1/466) dhe (1/83).

[15] Ai që veçohet nga dijetarët e tjerë duke mos pasur argument të saktë.

“Çdokush qĂ« kundĂ«rshton tĂ« saktĂ«n nĂ« lidhje me ndonjĂ« çështje ai Ă«shtĂ« shadh.” IbĂ«n Hazmi (Allahu e mĂ«shiroftĂ«!) “El Ahkam” vĂ«ll. 5

[16] Namazin e xhenazes dhe të sexhdes së leximit.

[17] “El Istidhkar” (8/284).

[18] Kur të ngriheni për të falur namaz, qoftë të detyrueshëm (pesë namazet e ditës dhe natës), vullnetar apo namazin e xhenazes, duke qenë se nuk e keni pastërtinë e vogël (abdesin) por keni vetëm të madhen (guslin), atëherë merrni abdes në mënyrën e përshkruar në vijim të ajetit.

[19] Ajeti rendit pjesët e trupit që duhen larë gjatë pastrimit të posaçëm (abdes) për të falur namaz, kurse tradita profetike sqaron në hollësi mënyrën e marrjes së abdesit, duke filluar me larjen e duarve së pari, pastaj me shpëlarjen e gojës dhe të hundës, të cilat përfshihen në fytyrë, pastaj me larjen e fytyrës, pastaj me larjen e parakrahëve deri në bërryla duke filluar me të djathtin, të gjitha këto duke i larë nga tre herë. Pastaj fërkon kokën me njërën ose me të dyja duart e lagëta dhe në fund lan këmbët deri në kyçe duke filluar me larjen e këmbës së djathtë pastaj të së majtës.

[20] Mutefekun alejhi.

[21] “El Meuta” me komentim tĂ« Ez Zerkanij vĂ«ll. 2.

[22] “El Istidhkar” (8/284).

[23] “El Istidhkar” (8/284).

[24] “El Istidhkar” (8/284).

[20] Mutefekun alejhi.

[21] “El Meuta” me komentim tĂ« Ez Zerkanij vĂ«ll. 2.

[22] “El Istidhkar” (8/284).

[23] “El Istidhkar” (8/284).

[24] “El Istidhkar” (8/284).

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0