Biografi e shkurtër e Imamit Ebu Hanife!

HomeArtikuj

Biografi e shkurtër e Imamit Ebu Hanife!

GJENEALOGJIA E IMAMIT EBU HANIFE PARAARDHËSIT E EBU HANIFES Ebu Hanife En-Nu’man bin Thabit bin Kavus bin Hurmuz bin Merzuban bin Behram

Tre vende ku graviteti nuk ‘ekziston’ (VIDEO)
Qeveria i ngrit pensionet në 100 euro për këto kategori?!
Duaja e njerëzve të ngarkuar me borxhe!

GJENEALOGJIA E IMAMIT EBU HANIFE

PARAARDHËSIT E EBU HANIFES

Ebu Hanife En-Nu’man bin Thabit bin Kavus bin Hurmuz bin Merzuban bin Behram bin Meherker bin Mahisir bin Hasensel bin Ederbud bin Sherus bin Berdeman bin Behram bin Meherkez bin Erderbad bin Ederhur bin Berdefiruz bin Sidus bin Reftar bin Itekred bin Kerdebu bin Shirdar bin Vadin bin Shidus bin Jezid bin Jaht Tud bin Shadan bin Hermuz Dijar bin Hansava bin Dinar bin Kimjar bin Dedin bin Shidus bin Kuderd bin (mbreti) Sasan bin (mbreti) Babek bin (mbreti) Behermes bin Sasan bin Behmen bin (mbreti) Isfendijar bin (mbreti) Kestasib bin (mbreti) Behras bin (mbreti) Ketmes bin (mbreti) Kej Basin bin (mbreti) Kejabud bin (mbreti) Kejakukbad bin (mbreti) Dad bin (mbreti) Berxham bin (mbreti) Berman Suh bin (mbreti) Muttuxhehr el-Kejan, i cili Ă«shtĂ« Faris Jehuda bin Ja’kub [alejhiselam] bin Is’hak bin Ibrahim bin Azer, i cili Ă«shtĂ« Tarih bin Nahur bin SeruĂ« bin Ragav bin Falih bin Abir, i cili Ă«shtĂ« Hudi [alejhiselam] bin Shaleh bin Erfahshed bin Sam bin Nuh [alejhiselam] bin Lamek bin Mettusheleh bin Ahnuh bin Marid bin Mehlejl bin Kajnan bin Enush bin Shit bin Adem [alejhiselam].[1]

MENDIMET RRETH PREJARDHJES SË EBU HANIFES

BiografĂ«t kanĂ« mendime tĂ« ndryshme rreth gjenealogjisĂ« sĂ« Ebu Hanifes. Disa thonĂ« se Ă«shtĂ« arab ndĂ«rsa tĂ« tjerĂ«t thonĂ« se Ă«shtĂ« i huaj/joarab. Ky mendimi i fundit Ă«shtĂ« i saktĂ«. Ata qĂ« thonĂ« se Ă«shtĂ« arab, gjenealogjinĂ« e tij e pĂ«rshkruajnĂ« kĂ«sisoj: Nu’man bin Thabit bin Zuta bin Jahja bin Zejd bin Esed bin Rashid el-Ensari.

Ahmed bin Haxher Mekkiu ka thĂ«nĂ« se pĂ«r gjenealogjinĂ« e Imamit Ă«shtĂ« diskutuar porse shumica kanĂ« anuar kah mendimi, tĂ« cilin edhe ashtu ekzaminuesit shkencor e kanĂ« vlerĂ«suar pĂ«r tĂ« saktĂ«, e sipas tĂ« cilit Ebu Hanife Ă«shtĂ« joarab. KĂ«shtu, emri i tij Ă«shtĂ«: Nu’man bin Thabit bin Zuta (mund tĂ« lexohet edhe Zevta, sikur emri Selma) bin Mah nga Kabuli (Afganistani). KĂ«tĂ« e konfirmon edhe nipi i tij, Omer bin Hammadi, ndĂ«rsa nipi tjetĂ«r, Ismaili, vĂ«llai i Omerit, thotĂ« se emri i tij i plotĂ« Ă«shtĂ«: Nu’man bin Thabit bin Nu’man bin Merzuban (lexohet dhe Merzeban), nga bijtĂ« e lirĂ« tĂ« PersisĂ«. Pasha Allahun kurrĂ« nuk kemi rĂ«nĂ« nĂ« robĂ«ri.

Emri Zeuta, siç Ă«shtĂ« shpjeguar nĂ« El-Xhevahir el-mudijjeh tĂ« Kureshiut, Ă«shtĂ« emĂ«r joislam ndĂ«rsa emri Nu’man Ă«shtĂ« emĂ«r islam pĂ«rderisa Mah dhe Merze(u)ban janĂ« tituj apo emĂ«rtime zyrtare persiane. Autori (i librit nĂ« fjalĂ«) Ă«shtĂ« zgjeruar nĂ« gjenealogjinĂ« e Imamit duke e lidhur madje deri tek Ademi [alejhiselam] (ashtu siç e pĂ«rshkruam ne. PĂ«rkthyesi.).

Babai i Imamit, Thabiti, ka lindur nĂ« Kufe, ndĂ«rsa babai i tij e kishte dĂ«rguar tek Aliu [radijAllahu anhu], i cili qe lutur pĂ«r tĂ« dhe pĂ«r tĂ« pasardhĂ«sit e tij pĂ«r tu begatuar nga Allahu i MadhĂ«ruar. Rreth emrit tĂ« Ebu Hanifes, emrit Nu’man, lidhet dhe njĂ« sekret apo urtĂ«si. GjuhĂ«sisht, Nu’man, ka kuptimin e gjakut qĂ« mban trupin nĂ« lĂ«vizje. Disa, duke patur parasysh kĂ«tĂ« domethĂ«nie, kanĂ« thĂ«nĂ« se me tĂ« synohet vet shpirti. KĂ«shtu, sipas kĂ«tij kuptimi, Ebu Hanife Ă«shtĂ« shtylla e Fik’hut. Apo, Nu’man ka kuptimin e njĂ« bime tĂ« kuqe me aromĂ« tĂ« kĂ«ndshme, anemonĂ«s (lloj lule), purples (ngjyra e kuqe dhe blu tĂ« pĂ«rziera sĂ« bashku), kurse Ebu Hanife ka tipare tĂ« bukura dhe tĂ« shumĂ« tĂ« pĂ«rsosura. Nu’man mund tĂ« jetĂ« edhe nga emri ni’meh – mirĂ«si, qĂ« i bie se Ebu Hanife Ă«shtĂ« dhunti e Allahut tĂ« MadhĂ«ruar ndaj nesh.

Ndërsa për llagapin e tij, pra për emrin Ebu Hanife, biografët janë unikë, kurse domethënia e tij ose shkaku pse e ka marrë atë është:

Asket ose mysliman,

Dijetar i çështjeve të fesë hanife (të pastër, monoteiste, Islamit)

Mbante çdoherë një kallamar (mbajtëse boje dhe penash) që në dialektin irakian e quanin hanifeh

Kishte një vajzë, sipas të cilës mori këtë emër. Por, ky mendim siç duket nuk është shumë i besueshëm pasi që nuk dihet të ketë patur fëmijë tjetër përveç Hammadit.

NdĂ«rsa sa i pĂ«rket pamjes sĂ« jashtme, fizikut, Ebu Hanife, siç pĂ«rshkruhet nga nxĂ«nĂ«si i tij, Ebu Jusufi, “ishte me shtat mesatar, ishte njeriu me pamjen mĂ« tĂ« bukur, vokabularin (fjalorin) mĂ« tĂ« rrjedhshĂ«m, burimet (e tĂ« ardhurave ose referencat e dijes) mĂ« tĂ« plota, tonalitetin mĂ« tĂ« Ă«mbĂ«l, argumentet mĂ« tĂ« qarta.” Hammadi, i biri, ka thĂ«nĂ«: “Ka qenĂ« i gjatĂ«, zeshkan, i bukur, fytyrĂ« tĂ« bukur, i respektueshĂ«m, nuk fliste vetĂ«m se kur i bĂ«hej ndonjĂ« pyetje, nuk merrej me gjĂ«rat qĂ« nuk i interesonin…” Sa i pĂ«rket pĂ«rshkrimit se ka qenĂ« me shtat mesatar, nĂ« pĂ«rshkrimin e Ebu Jusufit, dhe i gjatĂ«, nĂ« pĂ«rshkrimin e Hamamdit, nuk ka ndonjĂ« kundĂ«rthĂ«nie, ngase mund tĂ« ketĂ« qenĂ« mesatar por mĂ« afĂ«r shtatgjatit se sa shtatshkurtrit.

LINDJA E EBU HANIFES DHE VDEKJA E TIJ

Imami ka lindur nĂ« hilafetin (sundimin) e Abdul Melik bin Mervanit. ËshtĂ« diskutuar rreth vitit tĂ« lindjes sĂ« tij. ËshtĂ« thĂ«nĂ« edhe ndryshe se ka lindur nĂ« vitin 61 h., apo 63 h., por e vĂ«rteta Ă«shtĂ« se ka lindur nĂ« vitin 80 h., ndĂ«rsa janĂ« dakorduar se ka vdekur nĂ« vitin 150 h. Ismail bin Hammad bini Ebi Hanifeh, pra nipi i Ebu Hanifes, ka thĂ«nĂ«: “Ne jemi bijĂ« tĂ« lirĂ« tĂ« PersisĂ«. Pasha Allahun, kurrĂ« nuk kemi qenĂ« robĂ«r. Gjyshi im ka lindur nĂ« vitin 80 h. Ishte dĂ«rguar[2] duke qenĂ« ende i vogĂ«l tek Ali bini Ebi Talibi, i cili qe lutur pĂ«r tĂ« dhe pĂ«r pasardhĂ«sit e tij. Sipas mendimit mĂ« tĂ« saktĂ«, ka vdekur nĂ« Bagdad nĂ« vitin 150 h.”[3]

Ebu Hanife ka vdekur nĂ« vitin 150 h., dhe kjo Ă«shtĂ« e saktĂ«, ndĂ«rsa ajo qĂ« diskutohet ka tĂ« bĂ«jĂ« me muajin nĂ« tĂ« cilin vdiq. Vakidiu mendon se ka vdekur nĂ« muajin sha’ban, Ebu Hassan el-Hasen bin Uthman ez-Zijadijj thotĂ« se ka vdekur nĂ« muajin rexheb. PĂ«r kĂ«tĂ« tĂ« fundit Ja’kub bin Shejbe Salti thotĂ« se mendon se ka njĂ« pajtueshmĂ«ri tĂ« madhe. Bishr bin el-Velidi citon Ebu Jusufin tĂ« ketĂ« thĂ«nĂ« se Imami ka vdekur nĂ« gjysmĂ«n e muajit shevval.[4]

Sa i pĂ«rket shkaku tĂ« vdekjes janĂ« dhĂ«nĂ« disa mendime. Ibni Haxheri thotĂ« se (halifja) Mensuri kishte kĂ«rkuar prej tij tĂ« ushtronte detyrĂ«n e gjykatĂ«sit pĂ«r tĂ« gjitha vendet qĂ« ishin nĂ«n administrimin e tij ndĂ«rsa ai pati refuzuar. Halifja qe hidhĂ«ruar shumĂ« prej tij kĂ«shtu qĂ« e kĂ«rcĂ«noi se nĂ« rast se nuk pranon do ta burgoste. Ebu Hanife refuzoi dhe vĂ«rtetĂ« u burgos. Mensuri i bĂ«nte presione dhe nĂ« burg qĂ« ta pranonte postin e gjykatĂ«sit por Ebu Hanife refuzonte. Kjo gjĂ« ia shtonte hidhĂ«rimin edhe mĂ« shumĂ« Mensurit, saqĂ« vendosi ta rrihte nĂ« publik me nga dhjetĂ« kamxhik çdo ditĂ« dhe t’i thirrej emri nĂ« treg. E rrahĂ«n rĂ«ndĂ«, aq sa gjaku i rridhte zvarrĂ« deri tek thembrat. Pastaj e futĂ«n nĂ« burg prapĂ«. KĂ«shtu vepruan edhe pĂ«r dhjetĂ« ditĂ« tĂ« tĂ«ra, por ai vazhdimisht refuzonte. Pastaj, qau dhe u lut shumĂ«, ndĂ«rsa vdiq pas pesĂ« ditĂ«sh.

Disa të tjerë kanë transmetuar se Ebu Hanifes i ishte ofruar një pije e helmuar por ai e kishte diktuar këtë gjë dhe kishte refuzuar duke thënë: Unë e di se është e helmuar dhe se nuk do të punojë asgjë që ta mbys veten time. Por, e rrëzuan dhe dhunshëm ia futën atë pije në gojë, duke e lënë të kështu vdekur. Thuhet se kjo ka qenë në prani të Mensurit. Ajo që është vërtetuar është se kur Imami ndjeu praninë e melekut (të vdekjes), ra në sexhde dhe ashtu edhe vdiq.[5]

Ibni Hubejri i kishte folur ta pranonte postin por ai refuzoi. Për këtë shkak edhe e kishte rrahur rëndë. E kishte goditur me 100 kamxhikë, çdo ditë nga dhjetë kamxhikë, por ai duronte dhe refuzonte vazhdimisht.[6]

Muhammed HifdhuRrahman Kumil-lai
(PjesĂ« nga libri nĂ« pĂ«rkthim “POZITA E EBU HANIFES NË FIKH DHE HADITH”)
PĂ«rktheu: Dr. Sedat ISLAMI
[1] PĂ«rshkrimi i kĂ«saj gjenealogjie Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« nga referenca e autorit. KĂ«shtu, ajo ndryshon pak nga ajo qĂ« Ă«shtĂ« e pĂ«rshkruar nĂ« librin e autorit nĂ« fjalĂ«. PĂ«r pĂ«rshkrimin e plotĂ« konsulto: El-kureshijj, Abdul Kadir bin Muhammed. (1993) El-xhevahir el-mudijjeh fi tabekat el-hanefijjeh. Tahkik: Abdul Fettah Muhammed el-Hulv. Kajro: Hixhr li-t-tibaati ve-n-neshri ve-t-teuziĂ« ve-l-i’lan. 1/51-53. PĂ«rkthyesi.

[2] Ai që është dërguar tek Aliu [radijAllahu anhu] është babai i Ebu Hanifes, siç përmendëm më parë, e jo Imami. Kjo pasi që Aliu [radijAllahu anhu] ka rënë shehid në vitin 40 h., ndërsa Imami ka lindur dekada më pas. Përkthyesi.

[3] Shih: El-Mukaddimeh ala Musnedi el-Imami el-A’dhami. F. 7; Mukaddimetu Bini Salah. F. 191; El-A’lam. VĂ«ll: 9. F.4. El-Milel ve-l-ehva ve-n-nihal. VĂ«ll: 2. F. 265.

[4] Shih: El-xhevahir el-mudijjeh. VĂ«ll: 1. F. 27-28.

[5] Shih: Mukaddimetu-l-evzhez. F. 54-55.

[6] Shih: Mekanetu Ebi Hanifeh tĂ« AbduRreshid Nu’manit. F. 64.

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0